Tabağımızdaki Karbon Ayak İzi
Tarım ve hayvancılık, özellikle ormansızlaşma ve metan gazı salınımı nedeniyle iklim krizini derinden etkiler. Gıda seçimlerimizle gezegenin geleceğini şekillendirebiliriz.
Küresel Gıda Sistemlerinin İklim Üzerindeki Etkisi
Gıda sistemleri, küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık üçte birinden sorumludur. Bu durum, yalnızca gıdanın nasıl üretildiği ile değil, aynı zamanda nasıl işlendiği, taşındığı ve tüketildiği ile de yakından ilgilidir. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) raporlarına göre, hayvancılık sektörü tek başına küresel emisyonların önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Özellikle büyükbaş hayvancılık, atmosfere karbondioksitten çok daha güçlü bir sera gazı olan metan (CH4) salınımına neden olur.
Bunun yanı sıra, ormanların tarım alanlarına, özellikle de hayvan yemi üretmek üzere soya tarlalarına dönüştürülmesi, doğal karbon yutaklarının yok olmasına yol açmaktadır. Science dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırmaya göre (Poore & Nemecek, 2018), et ve süt ürünleri, gıda kaynaklı emisyonların çoğunluğunu oluştursalar da, sağladıkları kalori ve protein açısından bitkisel alternatiflere kıyasla çok daha verimsizdir.
Yerel üretim ve tedarik zincirlerinin kısaltılması da iklim krizine karşı atılabilecek önemli adımlardan biridir. Gıdaların kilometrelerce uzaktan taşınması, özellikle havayolu ile taşınan bozulabilir ürünlerde, yüksek karbon emisyonlarına neden olur. Yerel ve mevsimsel beslenmek, tarladan tabağa olan yolculuğun iklim üzerindeki yükünü hafifletir.
Eylem Planı
Daha Az Et
Et Tüketimini azaltmak, karbon ayak izinizi düşürmenin en hızlı yollarından biridir. "Etsiz Pazartesi" ile başlayabilirsiniz.
Etsiz PazartesiMevsimsel Besinler
Mevsiminde yetişen meyve ve sebzeleri tercih etmek, seralardan ve uzun mesafe taşımacılığından kaynaklanan emisyonları azaltır.
Mevsiminde TüketYerel Üretim
Yerel üreticilerden alışveriş yaparak gıda kilometrelerini (tarladan tabağa olan mesafe) en aza indirin.
Yerel DestekKompost Yapımı
Mutfak atıklarınızı kompost yaparak çöplüklerdeki metan gazı oluşumunu engelleyebilir bitki ve toprağı besleyen doğal gübre elde edebilirsiniz.
Bilimsel Kaynakça
- FAO (Food and Agriculture Organization). (2013). "Tackling Climate Change through Livestock: A global assessment of emissions and mitigation opportunities".
- Poore, J., & Nemecek, T. (2018). "Reducing food’s environmental impacts through producers and consumers". Science, 360(6392), 987-992.
- IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change). (2019). "Climate Change and Land: an IPCC special report on climate change, desertification, land degradation, sustainable land management, food security, and greenhouse gas fluxes in terrestrial ecosystems".